Inhoudsopgave
Inhoudsopgave- Just In Time (JIT): een (bijna) naadloze benadering van voorraadplanning
- Wat is Just in time (JIT)?
- Hoeveel dagen voorraad hebben bedrijven met JIT-modellen?
- Wat zijn de belangrijkste doelstellingen van Just in time?
- De kwetsbaarheid van Just in time voor verstoringen in de supply chain
- Is Just in time geschikt voor een hoog serviceniveau?
- In welke sectoren is het Just in time-model haalbaar?
- Hoe beïnvloedt Just in time de relaties met leveranciers?
- Wat is er nodig om over te stappen op een Just in time-model?
- Wat motiveert een bedrijf om een JIT-model te implementeren?
- Laatste gedachten over JIT: een effectief maar beperkt model
- Veelgestelde vragen over Just in time (JIT)
Het goed beheren van voorraden is een uitdaging voor elk bedrijf, vooral in onzekere tijden wanneer de betrouwbaarheid van de supply chain laag is en de vraag fluctuerend. Het meest typische voorbeeld hiervan was tijdens en na de coronapandemie.
In de begindagen van COVID was de vraag naar bepaalde producten, zoals mondmaskers en toiletrollen groot. Toen de beperkingen werden opgeheven, groeide ook de behoefte van het publiek aan beweging in de buitenlucht en daarmee de vraag naar trainingsapparatuur voor buiten, zoals fietsen. Deze opbloei nam na verloop van tijd echter af, wat leidde tot een bullwhip effect dat voor velen resulteerde in een pijnlijke overbevoorrading, met de bijbehorende kosten.
Hoewel de effecten van de pandemie op de supply chain nu afnemen, blijven verstoringen van de supply chain, zoals recentelijk nog de veiligheidscrisis in de Rode Zee, een grote impact hebben op de activiteiten van bedrijven en hun aanpak van voorraadplanning. Zou het dan niet wenselijk zijn om te streven naar nul voorraad en alleen de voorraad te hebben die nodig is om aan de vraag te voldoen? Dit is precies waar de Just in time (JIT) methode voor staat. Hoewel JIT veel voordelen heeft, heeft het ook beperkingen en kan het niet door elk type bedrijf effectief worden geïmplementeerd.
Wat is Just in time (JIT)?
Laten we beginnen met het definiëren van het concept van Just in time (JIT). Dit is een methode om de productie te organiseren, met als doel dat voorraden op het exacte moment (vandaar de naam) in de fabriek aankomen wanneer ze gebruikt worden. Met andere woorden, het bedrijf ontvangt de producten die het nodig heeft, in de exacte hoeveelheid en op het juiste moment om de productie te voltooien. Dit is in theorie een perfect productiemodel dat niet alleen de eindassembleurs moet omvatten, maar ook hun toeleveranciers en de toeleveranciers van de toeleveranciers, zodat alle actoren in de keten zonder voorraden kunnen werken.
Hoeveel dagen voorraad hebben bedrijven met JIT-modellen?
Bedrijven die volgens het echte JIT-principe werken, werken met voorraden die kleiner zijn dan één dagvoorraad. Dit betekent vrijwel geen voorraad. Dit heeft echter een aantal voor- en nadelen.
Wat zijn de voordelen van Just in time?
De grootste kracht van een JIT-model ligt in de afwezigheid van voorraad. We vermijden dat we magazijnruimte nodig hebben om voorraad op te slaan en we vermijden financierings- en opslagkosten. Op basis van een productieschema, dat gedeeld wordt met alle leveranciers om een compleet overzicht te hebben, kunnen assembleurs werken zonder voorraden aan te leggen en kunnen ze componenten ontvangen wanneer ze nodig zijn.
Wat zijn de nadelen van Just in time?
De belangrijkste beperking van JIT is dat alle leveranciers aan alle plannen moeten voldoen. Als één enkele leverancier het laat afweten, moeten lijnen opnieuw worden gepland, wat gevolgen heeft voor de hele keten. Met deze beperking nemen bedrijven die kiezen voor het JIT-model aanzienlijke boetes op in hun contracten als een leverancier de toegezegde producten niet op het juiste moment levert. Als gevolg van deze boetes kan het gebeuren dat alle voorraad die door de assembleur is opgeslagen, wordt overgedragen aan de leverancier, die deze voorraad opbouwt om te voorkomen dat de assembleur in gebreke blijft.
Wat zijn de belangrijkste doelstellingen van Just in time?
Overstappen op een JIT-model is een strategische beslissing voor het bedrijf als geheel. In de meeste gevallen worden de volgende doelstellingen nagestreefd:
Voorraadvermindering
Het meest onderscheidende kenmerk van JIT is het minimaliseren van voorraden. Productie en levering van onderdelen worden gecoördineerd zodat materialen precies op tijd arriveren om te worden gebruikt in de uiteindelijke productie.
Continue productie
JIT bevordert een continue en ononderbroken productie. Dit wordt bereikt door knelpunten in de supply chain te elimineren en een constante werkstroom te handhaven.
Kwaliteit als prioriteit
Kwaliteit is essentieel in JIT. Door in kleine batches te produceren en strenge normen te hanteren, wordt de kans op defecten verkleind, wat op zijn beurt herbewerking en dus afval minimaliseert.
Flexibiliteit en aanpassingsvermogen
Reactievermogen op veranderingen in de vraag en flexibiliteit in de productie zijn fundamenteel voor JIT. Dit wordt bereikt door systemen te implementeren die snelle aanpassingen van productieprocessen mogelijk maken.
De kwetsbaarheid van Just in time voor verstoringen in de supply chain
Het feit dat er geen veiligheidsvoorraad is, betekent dat assemblagelijnen opnieuw geprogrammeerd moeten worden om onderdeeltekorten op te vangen wanneer de supply chain faalt. Of ze moeten zelfs stoppen omdat de benodigde onderdelen en componenten niet beschikbaar zijn. Dit komt voor bij verstoringen in de supply chain. Wanneer we het hebben over verstoringen van de supply chain, dan hebben we het over stakingen van vervoerders en verstoringen van weg- en zeevervoer. Om je tegen deze problemen te beschermen, worden leveranciersfaciliteiten vaak opgezet naast grote fabrieken die met het JIT-model werken. Op deze manier kunnen constante ritten naar de klant worden georganiseerd of kunnen goederen kunnen zelfs worden verplaatst via transportbanden die vanuit de leverancier de eigen fabrieken van de klant binnenkomen. Dit versnelt de overdracht van onderdelen voor de productie van het eindproduct aanzienlijk.
Is Just in time geschikt voor een hoog serviceniveau?
Het Just in time-model is geschikt om een hoog serviceniveau te behalen. Maar wel zolang de fabrikant voldoende macht heeft over zijn leveranciers om ervoor te zorgen dat de leverancier nooit, of bijna nooit, verzuimt te leveren. In de praktijk betekent dit dat slechts een klein aantal bedrijven, en dan ook nog van grote omvang, het JIT-model écht kan toepassen.
In welke sectoren is het Just in time-model haalbaar?
Het JIT-model wordt vooral gebruikt in de autobranche. Buiten deze sector is het ook aanwezig in de luchtvaart en technologie. Een auto, een vliegtuig of een videogameconsole zijn dus producten die met behulp van een Just in time-model gemaakt kunnen worden.
Hoe beïnvloedt Just in time de relaties met leveranciers?
Just in time heeft kan je altijd vanuit verschillende perspectieven bekijken als het gaat om de relatie met leveranciers. Voor de klant is JIT een stimulans om de planning van de supply chain te verbeteren en de zichtbaarheid in de hele supply chain te vergroten. Voor de leverancier is dit een geweldige kans om zijn processen te verbeteren en zijn supply chain aan te scherpen, maar in de praktijk is het ook een moeilijke verplichting tegenover de klant. Dit omdat hij bijna perfecte serviceniveaus moet leveren in een omgeving waar hij niet altijd alle hulpmiddelen heeft om dit te bereiken.
Wat is er nodig om over te stappen op een Just in time-model?
In elke omgeving is de overgang naar JIT een zeer moeizaam proces dat de betrokkenheid van het hele bedrijf en de overtuiging van het topmanagement vereist. Eerst en vooral moeten we beseffen dat de overgang naar een JIT-omgeving een transformatie is die niet alleen JIT inhoudt, maar ook alle principes van Lean Manufacturing: van een push- naar een pull-model, werken in een 5S-omgeving (Sort, Straighten, Shine, Standardize en Sustain), de 8 vormen van verspilling vermijden, respect voor mensen en voortdurende verbetering.
Naast deze verandering moet er een nieuw managementsysteem worden ingevoerd dat alle actoren zichtbaarheid geeft over de hele keten. Dit wordt bereikt met de supply chain control towers.
Daarom gaat het niet alleen om het transformeren van een deel van het bedrijf, maar meer om het transformeren van het hele bedrijf.
Wat motiveert een bedrijf om een JIT-model te implementeren?
In de huidige concurrerende omgeving telt elke euro. De mogelijkheid om voorraden tot een minimum te beperken heeft verschillende voordelen:
- Je hoeft de voorraad niet te financieren
- Je hoeft geen voorraad aan te houden
- Alle verouderde voorraadonderdelen zijn verwijderd
- Productieplannen worden afgestemd op de behoeften van de markt en je produceert niet zomaar een model over
Laatste gedachten over JIT: een effectief maar beperkt model
JIT is een zeer efficiënte methode voor productiebedrijven. De voorraad wordt gereduceerd tot praktisch nul, waardoor de risico’s die samenhangen met voorraden zoals veroudering verdwijnen. Bovendien, theoretisch gezien, laten leveranciers in het JIT-model jou nooit in de steek, zodat het mogelijk is om hoge serviceniveaus te bereiken en klanten tevreden te houden.
Maar natuurlijk is het niet zo eenvoudig. Het grootste probleem met JIT is dat het een model is dat alleen toegankelijk is voor grote fabrikanten. Om het in de praktijk te brengen, is het essentieel om veel macht te hebben over onze leveranciers om ervoor te zorgen dat ze zich houden aan de veeleisende deadlines die we stellen, tot het punt dat er in sommige gevallen zelfs leveranciersparken rond de klant worden gecreëerd om contractuele verplichtingen na te komen. Niet veel bedrijven hebben deze capaciteit. Maar er is ook een keerzijde. Als de verstoring in de supply chain zeer ernstig is, zal ook het JIT-model niet immuun zijn. Zelfs niet in gevallen waarin een bedrijf veel overwicht op zijn leveranciers heeft.
Concluderend: JIT is een model dat erg gevoelig is voor verstoringen in de supply chain. In de meeste gevallen is het noodzakelijk en realistischer om te investeren in een goede voorspelling van de vraag om de voorraad aan te passen zodat er geen stockouts of te grote voorraden ontstaan.
Veelgestelde vragen over Just in time (JIT)
Wat is een controletoren in de context van de supply chain?
In de context van supply chain management verwijst een “controletoren” naar een gecentraliseerd commandocentrum dat verschillende functies en processen binnen de supply chain van een bedrijf overziet en coördineert. Het idee is om een allesomvattend en real-time overzicht te hebben van alle supply chain-gerelateerde activiteiten om geïnformeerde en snelle beslissingen te kunnen nemen.
Wat is een leverancierspark en wat is de relatie met het JIT-model?
Een leverancierspark – ook bekend als cluster of industriepark – is een geografische concentratie van onderling verbonden bedrijven en leveranciers. Dit concept wordt vaak gebruikt in de context van supply chain en productiebeheer. Het belangrijkste idee achter een leverancierspark is het bevorderen van samenwerking en efficiëntie tussen de bedrijven die er deel van uitmaken. In de context van het JIT-model is het leverancierspark een manier voor leveranciers en fabrikanten om nauw samen te werken om materialen precies op tijd te leveren voor de productie.
Wat is de oorsprong van het JIT-model?
Het Just in time (JIT) model vindt zijn oorsprong in het Toyota Production System (TPS), ontwikkeld door Toyota in Japan in de jaren 1970. Onder leiding van ingenieur Taiichi Ohno werd het TPS gecreëerd om verspilling te minimaliseren, efficiëntie te verbeteren en direct te reageren op de vraag van de klant. JIT, een integraal onderdeel van TPS, streeft ernaar om alleen te produceren wat nodig is, in de juiste hoeveelheid, op het juiste moment, waardoor buitensporige voorraden worden geëlimineerd en een continue, efficiënte productie wordt bevorderd. Deze revolutionaire aanpak heeft de productie- en managementpraktijken over de hele wereld beïnvloed.